Christos D. Merantzas is Professor of the History and Archaeology of Civilizations in the Department of History and Archaeology at the University of Patras, where he teaches courses on the history and theory of civilizations. He studied Archaeology at the University of Ioannina (Greece), the Université catholique de Louvain (Belgium), and Paris I Panthéon-Sorbonne (France). He has worked with the Greek Archaeological Service, the Foundation of the Hellenic World (Athens), and the Laboratory of Archaeology at the University of Ioannina. In addition, he has served as a teaching fellow at the Hellenic Open University during the academic years 2008–2010 and 2017–2026, teaching courses in Greek culture, cultural institution management, and performing arts.
His scholarly work is situated at the intersection of cultural history, symbolic anthropology, archaeology, and heritage studies, with a sustained focus on the ways cultural meaning is historically produced, embodied, and transformed across space and time. His research proposes a non-linear and non-teleological approach to cultural history, conceptualizing cultures as symbolically constituted formations articulated through the dynamic triad of time, place, and lived corporeality. Within this framework, cultural phenomena are examined not as autonomous or static structures, but as relational configurations emerging from historically situated practices, social negotiations, and symbolic interactions. Central to his work is the analysis of how cultural formations are re-signified, displaced, or hybridized within heterogeneous cultural environments. A significant part of his scholarship engages with the premodern world, particularly the Byzantine and post-Byzantine periods, where symbolic density and cosmological coherence play a crucial role in the formation of cultural identities. His studies address themes such as the cultural history of the body, martyrdom and embodiment, sacred space, landscape aesthetics, memory, otherness, and the symbolic management of time and death. At the same time, his work extends to modern and contemporary contexts, including environmental aesthetics, sustainable development of mountainous regions, cultural management, digital mediation of heritage, and the role of museums in local and transnational cultural ecosystems.
Methodologically, Merantzas rejects strictly chronological or serial models of historical analysis in favor of an interpretive approach grounded in discursive continuity and symbolic decoding. His research combines close readings of visual, textual, and material culture with anthropological theory, allowing for the identification of deep structural logics underlying cultural practices. Particular attention is paid to hybrid cultural configurations, which reveal processes of negotiation, contestation, and re-composition of cultural categories in periods of social, ideological, and economic transformation. His scholarly output includes eleven monographs, three co-authored academic volumes, two co-edited volumes, numerous peer-reviewed journal articles, and contributions to international collective works. His publications have appeared in Greek, English, and French and address cultural environments ranging from the Roman and Byzantine worlds to the Ottoman and modern Greek contexts. In recognition of his research, he received the Award for Best Academic Work (2013) from the Metsovian Interdisciplinary Research Center of the National Technical University of Athens.
Beyond his publications, Merantzas has played an active role in research and cultural policy. He has served as scientific coordinator and project manager for major national and European-funded projects, including The Virtual Museum (Ioannis S. Latsis Public Benefit Foundation) and In-NovaMusEUm (Creative Europe Programme 2014–2020). Since 2024, he has co-directed the excavation program of the Roman villa at Stroggili (Arta, Greece), integrating archaeological, archaeobotanical, and geomorphological research within a holistic interpretive framework. Through his work, cultural history is articulated not as descriptive historiography but as a critical analytical practice, capable of elucidating how cultures generate, negotiate, and transform meaning through embodied practices, symbolic forms, and spatial-temporal narratives. His research demonstrates that cultural difference is not an anomaly but a constitutive dimension of historical change, rendering cultures inherently dynamic, relational, and open-ended.
Co-direction of the excavation program of the Roman villa at Stroggili, Arta, Greece
The Excavation Program implemented since 2024 and based on the 5/cooperation protocol between the Ephorate of Antiquities of Arta/Ministry of Culture and the University of Patras (Department of History - Archaeology), concerns excavation, surface, archaeobotanical and geomorphological research at the archaeological site of Strongyli Arta, under the direction of the Head of the Department of Prehistoric and Classical Antiquities and Museums and Deputy Head of the Ephorate of Antiquities of Arta, Ms. Theodora Kontogianni and Professor of Cultural History Mr. Christos Merantzas of the Department of History and Archaeology of the University of Patras.
Links:
https://ha.upatras.gr/profile/cmerantzas/
https://hmerantz.wixsite.com/topio-graphies
_page-0001.jpg)
9. Χρήστος Δ. Μεράντζας, Ο αντεστραμμένος Διόνυσος. Σχεδίασμα μιας σωματοθεωρίας αλγαισθητικού αυτοκαταναγκασμού, Σμίλη, Αθήνα 2011 / Christos D. Merantzas, The Inverted Dionysus. A Draft Body-theory of Algaesthetic Self-constraint, Smili, Athens 2011. [in Greek with English summary].
Link: http://repository.kallipos.gr/handle/11419/3926
* Χρήστος Μεράντζας, Βυζάντιος ή περί της βασιλίδος μεγαλουπόλεως: Η Κωνσταντινούπολη ως αποκλειστική εγγύηση της πολιτισμικής υπεροχής του Βυζαντίου, στο Χαράλαμπος Α. Μηνάογλου (επιμ.), Πρακτικά Συνεδρίου. Η Κωνσταντινούπολη στην Ιστορία και την Λογοτεχνία, 13-14 Μαΐου 2016, Σύλλογος Κωνσταντινουπολιτών, Αθήνα 2018, 29-58. https://upatras.academia.edu/ChristosMerantzas
* Χρήστος Μεράντζας, Η συμμετοχή του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης «Θεόδωρος Παπαγιάννης» στο καινοτόμο ευρωπαϊκό έργο περιφερειακής ανάπτυξης με τον διακριτικό τίτλο In_Nova MusEUm, στα Πρακτικά του 20ού Επιστημονικού Συνεδρίου του Συνδέσμου Ελλήνων Περιφερειολόγων στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Καλλιθέα, 4-5 Ιουνίου 2018, με τον τίτλο «Η Περιφέρεια σε καμπή: Μετα-ψηφιακές κοινότητες, νέος τοπικισμός και επανεθνικοποίηση – Αναπτυξιακές Προεκτάσεις», Αθήνα 2018 295-301 / Christos Merantzas, The Participation of the Museum of Contemporary Art “Theodoros Papagiannis” in the Innovative European Regional Development Project In_Nova MusEUm, in Proceedings of the 20th Scientific Conference of the Association of Greek Regional Scientists, Harokopio University, Kallithea, 4–5 June 2018, entitled The Region at a Crossroads: Post-Digital Communities, New Localism and Renationalization – Developmental Implications, Athens 2018, pp. 295–301.
* Christos D. Merantzas, The Holistic Cultural Management of Small-scale Places: The Case Study of Ancient Helike (Achaia, Greece), στο Λ. Φλιτούρης – Α. Σπ. Μάρου (επιμ.), Παρελθόντος κατοπτρισμοί. Κείμενα προς τιμήν του καθηγητή Γεωργίου Π. Παπαγεωργίου, Ηρόδοτος, Αθήνα 2021, 45-66.
* Christos Merantzas, Ottoman Textiles Within an Ecclesiastical Context: Cultural Osmoses in Mainland Greece, στο Susan Babaie & Melanie Gibson (επιμ.), The Mercantile Effect. Art and Exchange in the Islamicate World during the 17th and 18th Centuries, Gingko Library, Λονδίνο 2017, 102-113.https://upatras.academia.edu/ChristosMerantzas
* Christos Merantzas, Claude Lévi-Strauss Going on a Journey to Byzantium. From Last Judgment to Paradise, στο Golfo Maggini, Vasiliki P. Solomou-Papanikolaou, Heleni Karabatzaki & Konstantinos D. Koskeridis (επιμ.), Philosophy and Crisis. Responding to Challenges to Ways of Life in the Contemporary World, University of Ioannina & The Council for Research in Values and Philosophy (RVP), Cultural Heritage and Contemporary Change, Series IV, Western Philosophical Studies, Volume 11, τόμος 1, Washington, D.C. 2017, 421-446.https://www.academia.edu/28822834/PHILOSOPHY_AND_CRISIS_RESPONDING_TO_CHALLENGES_TO_WAYS_OF_LIFE_IN_THE_CONTEMPORARY_WORLD_VOLUME_ONE
* Christos Merantzas, The Cultural Itinerary of Acephalus. From Medieval Cartography to Post-Byzantine Iconography / Χρήστος Μεράντζας, Η πολιτισμική διαδρομή του Ακεφάλου. Από τους μεσαιωνικούς χάρτες στη μεταβυζαντινή εικονογραφία, στο Panagiotis Soucacos, Aiadne Gartziou-Tatti & Minas Paschopoulos (ed.), Hybrid and Extraordinary Beings. Deviations from ‘Normality’ in Ancient Greek Medicine / Υβριδικά και ιδιότυπα όντα. Αποκλίσεις από την ‘κανονικότητα στην αρχαία ελληνική μυθολογία και στη σύγχρονη ιατρική’, Κωνσταντάρας, Αθήνα 2017, 105-111. https://upatras.academia.edu/ChristosMerantzas
* Χρήστος Μεράντζας - Γ. Κανελλοπούλου, "Από τα α-τοπία στα πολιτισμικά τοπία: Ο βιόκοσμος ενός Οικομουσείου", Πρακτικά 8ου Διεπιστημονικού Διαπανεπιστημιακού Συνεδρίου του Ε.Μ.Π. και του Μ.Ε.Κ.Δ.Ε.του Ε.Μ.Π. "Η ολοκληρωμένη ανάπτυξη των ορεινών και των Γεωγραφικά Απομονωμένων Περιοχών", Μέτσοβο, 22-24 Σεπτεμβρίου 2016, 1-16. Σε ηλεκτρονική μορφή στο:http://mirc.ntua.gr/8th_conference/8th_conference_ergasies.html
* Χρήστος Μεράντζας, Ανθρωπολογικά διαγράμματα κυκλικής κοσμολογίας στη Ρεντίνα Αγράφων, στο Κωνσταντίνος Μ. Κούτρας (επιμ.), Ιστορία και πολιτισμός Ρεντίνας Αγράφων. Πρακτικά συνεδρίου. Ρεντίνα 22-23 Αυγούστου 2015, Αθήνα 2016, 245-260. Βλ.: https://upatras.academia.edu/ChristosMerantzas
* Christos Merantzas, Assessing Local Cultural Heritage Through a Walking Trail: The Case Study of the ‘Theodoros Papagiannis’ Museum of Contemporary Art (Helliniko Ioanninon, Epirus, Greece), Museum Management & Curatorship 31/3 (2016), 246-267, fig. 1-12. http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09647775.2015.1094672
* Christos Merantzas, The Embodied Self in Byzantine Culture, στο B. Pitarakis (επιμ.) Life is Short, Art Long: The Art of Healing in Byzantium, Istanbul: Pera Museum 2015, 180-191. https://upatras.academia.edu/ChristosMerantzashttp://en.peramuzesi.org.tr/Publication/Life-Is-Short-Art-Long-/170/7
* Χρήστος Μεράντζας, Το πολιτισμικό πρότυπο του φωτός: Ένα σύντομο σχόλιο στο Βίο του Μεγάλου Κωνσταντίνου, 'Βελλά' Επιστημονική Επετηρίδα, 7 (2015), τεύχος β΄, 571-602. https://upatras.academia.edu/ChristosMerantzas
* Christos D. Merantzas, Martyrdom as a Form of Embodiment in the Byzantine Culture, Scientific Culture 15/1 (2015), 27-38. Βλ.http://www.sci-cult.com/files/ & http://www.academia.edu/9266849/Martyrdom_as_a_Form_of_Embodiment_in_the_Byzantine_Culture_Scientific_Culture_15_1_2015_
* Χρήστος Μεράντζας, Η ορεσίβια μαρτυρία της καλλιτεχνικής παραγωγής των Επτανήσων: Φορητές μεταβυζαντινές εικόνες με προέλευση τα Επτάνησα και προορισμό το Ματσούκι και το Συρράκο Ιωαννίνων, Κερκυραϊκά Χρονικά 9 (2016), 619-629, εικ. 1-21.
* Christos Merantzas, The Castle of Salona (Amfissa, Municipality of Delphi, Central Greece): A Proposal for Holistic Approach to Cultural Management, sdct-journal, no 1a, 2a (2014), 69-77. Βλ.:http://sdct-journal.com/index.php/2015-10-18-22-23-19/2014-volume-1-a/349-the-caslte-of-salona-amfissa-municipality-of-delphi-central-greece-a-proposal-for-holistic-approach-to-cultural-management
[Μια πρώτη επεξεργασία του άρθρου δημοσιεύθηκε σε πιο συνοπτική μορφή με τον τίτλο: «Η πολιτισμική διαχείριση του κάστρου των Σαλώνων (Άμφισσας): Η μαρτυρία της “επικής” λήθης της ιστορίας του τόπου στο παρόν και ο καρπός μιας νέας συνάντησης με την ιστορία», στο Μ.Φ. Παπακωνσταντίνου (επιμ.), Το Κάστρο των Σαλώνων (Άμφισσας). Ιστορική Διαδρομή – Δυνατότητες και Προοπτική Ανάδειξης. Πρακτικά Επιστημονικού Συνεδρίου, Άμφισσα 2014, 157-165].
* Christos Merantzas, From Real to Digital-mediated Objects: Reflections Upon the Digital Reproduction of Archaeological Objects, ESJ 10/17 (2014), 118-128. Βλ.:http://www.eujournal.org/index.php/esj/article/view/3550/3322
* Christos Merantzas, Plato’s Chora Documented Inside the Monastery of Chora (Cariye Camii), στο N. Ferah Akıncı (επιμ.), International Istanbul Historical Peninsula Symposium 2013, Yildiz Technical University, Istanbul 2014, 511-518.
* Christos Merantzas, The Role of Computer-mediated Technologies in the Formation of the Cultural Self: Embodiment, Identity, Community, στο M. Mulalic, A. S. Ozturk, T. Boz (επιμ.), ICECI 2013. The International Conference on Eduction, Culture and Identity. Book of Proceedings, International University of Sarajevo, Sarajevo 2013, 215-224.
* Χρήστος Δ. Μεράντζας, Η μεταβυζαντινή πολιτιστική κληρονομιά του Συρράκου Ιωαννίνων: Καταγραφή του επείσακτου αποθέματος φορητών εικόνων, στο Ε. Αυδίκος – Σ. Χ. Νταλαούτης (επιμ.), Μελετώντας την παρουσία του Συρράκου στο χρόνο και το χώρο, Πρέβεζα 2014, 35-82.
Βλ.: http://christosmerantzas.blogspot.gr/p/syrrako-in-place-and-time.html
* Χρήστος Μεράντζας, Προς μια ερμηνευτική του «Τόπου της αγιότητας», στο Κ. Κωνσταντινίδης – Η. Νέσσερης (επιμ.), Η ιερά μονή Βύλιζας στον τόπο και τον χρόνο. Πρακτικά συνεδρίου, Μοναστηριακή επιτροπή Ι.Μ. Βύλιζας – Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα 2014, 203-207.
* Christos Merantzas, The Cultural Construction of the Byzantine Identity: The Case of "Islamophobia", στο A. Kralides – A. Gkoutziokostas (επιμ.), Proceedings of the Symposium "Byzantium and the Arab World: Encounter of Civilizations", ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη 2013, 291-304.
* Χρήστος Δ. Μεράντζας, Πολιτισμός και επικοινωνία, στο M.-P Masson – Ε. Καψωμένος (επιμ.), Το Βιβλίο του Άρη. Μνήμη Άρη Αλεξάκη, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων-Université Paul-Valéry Montpellier ΙΙΙ, Ιωάννινα - Montpellier 2012, 339-350.
* Άρθρο σε ηλεκτρονική μορφή στον ιστότοπο του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού με τίτλο: «Αργυροχοΐα και χρυσοχοΐα των ορθοδόξων της Κωνσταντινούπολης».
Βλ.: URL:<http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11045>
* Χρήστος Μεράντζας, Η παρουσία ασιατικών εικονογραφικών στοιχείων στο πολιτισμικό περιβάλλον της επονομαζόμενης «Σχολής της ΒΔ Ελλάδας». Το ζωγραφικό θέμα της materia informis, στο Χ. Σταυράκος (επιμ.), Πρακτικά του Α΄ Διεθνούς Συνεδρίου Σινο-ελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα 2008, 183-207, εικ. 1-8.
* Christos Merantzas, Le tissu de soie comme représentation
culturelle: Le cas de la peinture monumentale post-byzantine dans
* Χρήστος Μεράντζας, Ο φθοροποιός κύκλος του Μάταιου Βίου: Επιβίωση ενός πολιτισμικού σχήματος της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας στη βυζαντινή και τη μεταβυζαντινή τέχνη, στο Π. Νούτσος (επιμ.), Μορφές Κατανόησης και Διαχείρισης του Χρόνου, Ιωάννινα 2005, 79-102, εικ. 1-17.
* Χρήστος Μεράντζας, Η ζωγραφική του Αγίου Αθανασίου (1584) στην Κάτω Μερόπη Πωγωνίου, Δωδώνη 33 (2004), 77-174, σχ. 1, εικ. 1-68 (σε συνεργασία με την Ι. Κωστή στην οποία ανήκουν οι σελίδες 159-167).
* Χρήστος Μεράντζας, «Είναι και γίγνεσθαι» στη μεταβυζαντινή εικονογραφία», στο Α. Παλιούρας – Α. Σταυροπούλου (επιμ.), Μίλτος Γαρίδης (1926-1996) ΑΦΙΕΡΩΜΑ, τ. Β΄, Ιωάννινα 2003, 427-441, εικ. 1-4.
* Χρήστος Μεράντζας, Η μεταβυζαντινή εικόνα του σκελέθρου. Το δίλημμα της οργανικής ή πνευματικής επιλογής και η αποπροσωποποίηση του ανθρώπου απέναντι στο θάνατο», Δωδώνη 32 (2003), 353-388, εικ. 1-20.
* Χρήστος Μεράντζας, Η αντίληψη του χρόνου στην παράσταση των ψαλμών 148-150, Δωδώνη 30 (2001), 237-288, εικ. 1-8.
Methodological and Interpretive Dimensions of My Work
My overall research project is situated within a problem-oriented approach to the reception and understanding of cultural history that transcends a linear and sequential reading of the past. Cultural history is instead approached as a symbolically constituted substratum of cultural formations. These formations are understood as historically and socially constructed entities articulated within the dynamic relationship between time, place, and lived corporeality—a triad that functions as the central interpretive framework of my analysis. At the core of my inquiry lies the investigation of the essential transformations of these formations across heterogeneous cultural environments, examined through the prism of their historical situatedness and social embodiment.
Of crucial importance is the connection of cultural formations to specific modes of social existence and practice, as well as the analysis of the ways in which they acquire meaning, are redefined, and negotiated within particular social processes. The approach adopted is explicitly anthropological, insofar as cultural phenomena are not treated as autonomous or mechanically reproduced structures, but rather as dense conceptual condensations of relations, practices, and symbolic interactions. From this perspective, cultural phenomena constitute fields of multiple interpenetrations, whose transformations become particularly visible when they are transferred, merged, or reinscribed within different cultural contexts.
Special emphasis is placed on the premodern world, where cultural phenomena—owing to their internal organization and underlying cosmological frameworks—exhibit a high degree of symbolic density. In my body of work, these symbolic articulations are approached and analyzed within the semantic horizon of the triad time–place–lived corporeality, in order to highlight both their structural affinities and the tensions or divergences that emerge across different cultural environments. Particular attention is paid to the ways in which the axiological and normative charges of specific cultural contexts generate dynamics of interaction, re-signification, and displacement. This perspective demonstrates that cultures incorporate complex communicative and symbolic loads, which are articulated through socially situated practices.
Within this theoretical framework, the history of cultures is not conceived as a mere succession of events, but as a field of critical reflection on the processes through which cultural practices are symbolically constituted. A central axis of my research lies in the study of the objectified formations of culture and in the elucidation of the complex internal logic governing their constitution. The methodology employed begins with the mapping of relational affinities within a specific field of reference and proceeds to the historical “decoding” of cultural formations, with the aim of identifying nuclei of meaning within the cultural process.
This analytical process seeks to reveal the mechanisms through which culturally constituted meaning is produced and reproduced, treating cultural formations as interdependent and relational dynamics that enable their continual re-creation. From this standpoint, the elements of the triad—time, place, and lived corporeality—function as unifying interpretive categories that facilitate the understanding of complex socio-cultural realities and allow for the transcendence of reductive interpretive schemes.
The individual works within my bibliography—whether monographs or studies published in collective volumes and academic journals—constitute case studies that draw upon conceptual and methodological tools from cultural history as well as related fields, such as cultural and social anthropology. Their aim is to interpret the structural principles that confer meaning upon economic, social, or intellectual phenomena within specific spatiotemporal contexts, not only in terms of continuity and identity, but also in terms of discontinuity, rupture, and alterity. As demonstrated by my research on diverse cultural environments—such as the Roman, Byzantine, and Islamic worlds—cultural difference does not represent a marginal or deviant variable, but rather an integral component of the historical transformations of any cultural formation, which is inherently non-static and open to change.
Methodologically, a serial or strictly chronological approach to historical phenomena is rejected in favor of an analysis of discursive continuity, through which the fundamental structures of cultural phenomena inscribed within the triad of time–place–lived corporeality are foregrounded. These structures are treated as interpretive constants insofar as they permeate lived practices and are embodied in symbolic forms. At the same time, the analysis addresses hybrid cultural configurations that emerge from complex economic, social, and ideological reconfigurations, rendering visible the processes of negotiation and recomposition of cultural categories.
From this perspective, cultural history moves beyond descriptive historiography and is transformed into an analytical tool for understanding the ways in which multiple narratives and performances are constituted across space and time. These narratives, as assemblages of discourse, practice, and symbolic embodiment, form the dynamic field within which cultures produce, negotiate, and transform meaning.
Το συνολικό μου ερευνητικό έργο εγγράφεται σε μια προβληματική πρόσληψης και κατανόησης της πολιτισμικής ιστορίας που υπερβαίνει τη γραμμική και διαδοχική της ανάγνωση, προσεγγίζοντάς την ως ένα συμβολοποιημένο υπόστρωμα πολιτισμικών μορφωμάτων. Τα μορφώματα αυτά νοούνται ως ιστορικά και κοινωνικά συγκροτημένες οντότητες που αρθρώνονται στο πεδίο της δυναμικής σχέσης μεταξύ χρόνου, τόπου και βιωμένης σωματικότητας, ενός τριπτύχου το οποίο λειτουργεί ως βασικό ερμηνευτικό σχήμα της ανάλυσης. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τίθεται η διερεύνηση των ουσιωδών μεταμορφώσεων αυτών των μορφωμάτων σε ετερογενή πολιτισμικά περιβάλλοντα, υπό το πρίσμα της ιστορικής τους καταστασιακότητας και της κοινωνικής τους ενσάρκωσης.
Καθοριστικής σημασίας είναι η σύνδεση των πολιτισμικών μορφωμάτων με συγκεκριμένες μορφές κοινωνικής ύπαρξης και πρακτικής, καθώς και η ανάλυση των τρόπων με τους οποίους αυτά σημασιοδοτούνται, επαναπροσδιορίζονται και διαπραγματεύονται στο εσωτερικό συγκεκριμένων κοινωνικών διεργασιών. Η προσέγγιση που υιοθετείται είναι σαφώς ανθρωπολογικά προσανατολισμένη, στο μέτρο που αντιμετωπίζει τα πολιτισμικά φαινόμενα όχι ως αυτοτελείς ή μηχανικά αναπαραγόμενες δομές, αλλά ως πυκνές εννοιολογικές συμπυκνώσεις σχέσεων, πρακτικών και συμβολικών αλληλεπιδράσεων. Υπό αυτή την οπτική, τα πολιτισμικά φαινόμενα συγκροτούν πεδία πολλαπλών αλληλοδιεισδύσεων, των οποίων οι μετασχηματισμοί καθίστανται ορατοί ιδίως όταν αυτά μεταφέρονται, συγχωνεύονται ή επανεγγράφονται σε διαφορετικά πολιτισμικά συμφραζόμενα.
Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στον προνεωτερικό κόσμο, όπου τα πολιτισμικά φαινόμενα, λόγω της εσωτερικής τους οργάνωσης και της κοσμοαντιληπτικής τους συγκρότησης, φέρουν υψηλό βαθμό συμβολοποίησης. Στην εργογραφία μου, οι συμβολοποιήσεις αυτές προσεγγίζονται και αναλύονται εντός του σημασιολογικού ορίζοντα του τριπτύχου χρόνος–τόπος–βιωμένη σωματικότητα, προκειμένου να αναδειχθούν τόσο οι δομικές συναφειές τους όσο και οι εντάσεις ή διαφοροποιήσεις που εμφανίζονται μεταξύ διαφορετικών πολιτισμικών περιβαλλόντων. Το ενδιαφέρον εστιάζεται ιδίως στον τρόπο με τον οποίο οι αξιακές και κανονιστικές φορτίσεις συγκεκριμένων πολιτισμικών συγκειμένων παράγουν δυναμικές αλληλεπιδράσεων, επανανοηματοδοτήσεων και μετατοπίσεων, γεγονός που καταδεικνύει ότι οι πολιτισμοί ενσωματώνουν σύνθετα επικοινωνιακά και συμβολικά φορτία, τα οποία αρθρώνονται μέσα από κοινωνικά προσδιορισμένες πρακτικές.
Στο θεωρητικό αυτό πλαίσιο, η ιστορία των πολιτισμών δεν εκλαμβάνεται ως απλή αλληλουχία γεγονότων, αλλά ως πεδίο στοχασμού γύρω από τις διαδικασίες συμβολοποίησης των πολιτισμικών πρακτικών. Κεντρικός άξονας της ερευνητικής μου προσέγγισης είναι η μελέτη των αντικειμενικών σχηματώσεων των πολιτισμικών μορφωμάτων και η ανάδειξη της πολύπλοκης εγγενούς λογικής που διέπει τη συγκρότησή τους. Η μεθοδολογία που ακολουθείται εκκινεί από τη χαρτογράφηση των συναφειών εντός ενός συγκεκριμένου πεδίου αναφοράς και προχωρεί στην ιστορική «αποκωδικοποίηση» των πολιτισμικών μορφωμάτων, με στόχο την ανίχνευση πυρήνων νοήματος στο πολιτισμικό γίγνεσθαι.
Η ανάλυση αυτή επιδιώκει να καταδείξει τους μηχανισμούς παραγωγής και αναπαραγωγής του πολιτισμικά συγκροτημένου νοήματος, αντιμετωπίζοντας τα πολιτισμικά μορφώματα ως αλληλεξαρτώμενες και σχεσιακές δυναμικές που καθιστούν δυνατή τη διαρκή τους αναδημιουργία. Υπό αυτό το πρίσμα, τα στοιχεία του τριπτύχου χρόνος, τόπος και βιωμένη σωματικότητα λειτουργούν ως ενοποιητικές ερμηνευτικές κατηγορίες, οι οποίες επιτρέπουν την κατανόηση σύνθετων κοινωνικοπολιτισμικών πραγματικοτήτων και την υπέρβαση απλουστευτικών ερμηνευτικών σχημάτων.
Τα επιμέρους κείμενα της εργογραφίας μου, είτε πρόκειται για μονογραφίες είτε για μελέτες σε συλλογικούς τόμους και επιστημονικά περιοδικά, συγκροτούν μελέτες περίπτωσης που αξιοποιούν εργαλεία τόσο της πολιτισμικής ιστορίας όσο και συγγενών κλάδων, όπως η πολιτισμική και κοινωνική ανθρωπολογία. Στόχος τους είναι η ερμηνεία των δομικών αρχών που προσδίδουν νόημα σε οικονομικά, κοινωνικά ή πνευματικά φαινόμενα εντός συγκεκριμένων χωροχρονικών πλαισίων, όχι μόνο υπό το πρίσμα της συνέχειας και της ταυτότητας, αλλά και υπό το πρίσμα της ασυνέχειας, της ρήξης και της ετερότητας. Όπως αναδεικνύεται και από τις μελέτες μου σε διαφοροποιημένα πολιτισμικά περιβάλλοντα –όπως το ρωμαϊκό, το βυζαντινό και το ισλαμικό– η πολιτισμική διαφορά δεν συνιστά παρεκκλίνουσα παράμετρο, αλλά οργανικό στοιχείο των ιστορικών μετασχηματισμών κάθε πολιτισμικού σχηματισμού, ο οποίος παραμένει εκ φύσεως μη στατικός και ανοιχτός στη μεταβολή.
Μεθοδολογικά, απορρίπτεται η σειριακή ή καθαρά χρονολογική προσέγγιση των ιστορικών φαινομένων και προκρίνεται μια ανάλυση του συνεχούς λόγου, μέσω της οποίας αναδεικνύονται οι θεμελιώδεις δομές των πολιτισμικών φαινομένων που εγγράφονται στο τρίπτυχο χρόνος–τόπος–βιωμένη σωματικότητα. Οι δομές αυτές αντιμετωπίζονται ως ερμηνευτικές σταθερές, στο μέτρο που διαπερνούν τις πρακτικές ζωής και ενσαρκώνονται σε συμβολικές μορφές. Παράλληλα, διερευνάται η λειτουργία υβριδικών πολιτισμικών καταστάσεων, οι οποίες προκύπτουν από σύνθετες οικονομικές, κοινωνικές και ιδεολογικές ανακατατάξεις και καθιστούν ορατές τις διαδικασίες διαπραγμάτευσης και επανασύνθεσης των πολιτισμικών κατηγοριών.
Υπό αυτό το πρίσμα, η πολιτισμική ιστορία υπερβαίνει την περιγραφική ιστοριογραφία και μετασχηματίζεται σε αναλυτικό εργαλείο κατανόησης των τρόπων με τους οποίους συγκροτούνται πολλαπλές αφηγήσεις και επιτελέσεις στον χώρο και τον χρόνο. Οι αφηγήσεις αυτές, ως πλέγματα λόγου, πρακτικής και συμβολικής ενσάρκωσης, συγκροτούν το δυναμικό πεδίο εντός του οποίου οι πολιτισμοί παράγουν, διαπραγματεύονται και μετασχηματίζουν το νόημά τους.